ساختمان گیاه از اجزائی مانند دیواره اسکلتی ،غشاء پلاسمائی و سیتوپلاسم تشکیل شده است و حدود 75 درصد از بافت گیاهی را آب تشکیل می­دهد .درون سلول گیاهی ترکیبات آلی و معدنی وجود دارد که باعث جذب آب به داخل گیاه می­گرددو با حضور غشاء پلاسمائی که دارای خاصیت  نیمه تراوائی می­باشد فشار اسمزی در سلولهای گیاهی پدید می­آید و مواد کلوئیدی موجود در سلولهای گیاهی جذب آب را به داخل این سلولها امکان پذیر می­سازند.روشهای مختلفی برای اندازه گیری فشار اسمزی در گیاهان وجود دارد که یکی از این روش ها روش وزنی می­باشد. که می­توان از بافتهای مختلف گیاهی مانند برگ، ساقه، ریشه و غیره استفاده کرد و ما از غده سیب زمینی استفاده می­کنیم.

همانطور که می­دانید سلولهای گیاهی در ساختمان گیاه در محیط مایعی قرار دارند و تقریبا با این محیط در حال تعادل اسمزی به سر می­برند. در روش وزنی از محلولهائی با فشار اسمزی مختلف استفاده می­گردد که فشار اسمزی آنهادر حدود فشار اسمزی سلولهای بافت گیاهی می­باشد بدین منظور محلولهای مورد نیاز را با استفاده از محلول ساکارز مادر 1 مولار  تهیه می­کنیم.

همانطور که می­دانید محلولهای تهیه شده ممکن است دارای فشار اسمزی متفاوتی نسبت به بافت غوطه­ور در آنها باشند. اگر فشار اسمزی محلول بیشتر از بافت باشد باعث می­شود بافت آب را از دست بدهد که در این حالت به آن محلول هیپرتونیک می­گوئیم.در محلول هیپرتونیک وزن بافت کاهش می­یابد و حالت پلاسمولیز اتفاق می افتد.

اگر فشار اسمزی محلول کمتر از بافت باشد باعث می­شود بافت آب جذب کند که در این حالت به آن محلول هیپوتونیک می­گوئیم.در محلول هیپوتونیک وزن بافت افزایش می­یابد و سلولها در  حالت تورژسانس خواهند بود . ولی ممکن است فشار اسمزی سلولهای بافت و محلول محیط آن برابر باشد که به آن محلول ایزوتونیک گویند در این حالت تغییری در وزن بافت رخ نخواهد داد.

وسایل و مواد مورد نیاز: ترازوی دیجیتال، چوب پنبه سوراخ کن، ساکارز،سیب زمینی

روش کار:

1- در ابتدا محلول ساکارز مادر 1مولار تهیه می­نمائیم بدین صورت که معادل وزن مولکولی ساکارز (3/342) را وزن نموده و حجم آن را به یک لیتر می­ رسانیم و سپس سایر محلولها را با استفاده از این محلول  مادر طبق جدول زیر تهیه می­نمائیم.

2- بطور همزمان یکسری دیگر از این لوله ها را مطابق با غلظتهای ذکر شده در جدول بالا تهیه می کنیمو از آنها برای مشاهده تغییرات فشار اسمزی با روش وزنی استفاده می­نمائیم.

3- پس از تهیه محلولها با استفاده از چوب پنبه سوراخ کن قطعات سیب زمینی  را جدا کرده و 2 قطعه مساوی را ابتدا وزن نموده (m1) و سپس به مدت 25 دقیقه درون لوله های حاوی غلظتهای مختلف به حالت سکون رها می­کنیم.

4- بعد از گذشت این زمان قطعات سیب زمینی را از لوله خارج نموده و سریعا با دستمال کاغذی خشک میکنیم و مجددا توزین می­کنیم(m2).

5- سپس به روش زیر درصد تغییرات وزن هر یک از بافتها ی سیب زمینی را در هر یک از لوله ها محاسبه می­کنیم و نمودار  غلظت را با بر اساس درصد تغییرات وزن بافتها به شکل زیر رسم می­کنیم.

M=m₂-m₁

6- همانطور که نمودار نشان می­دهد منحنی رسم شده فوق در یک نقطه با محور xها تلاقی دارد این نقطه در واقع غلظتی را نشان می­دهد که در آن محلول تهیه شده با بافت به صورت ایزوتونیک می­باشد بنابراین با استفاده از فرمول زیر از غلظت ایزوتونیک بدست آمده برای محاسبه فشار اسمزی از روش صفحه بعد استفاده می­نمائیم.

S=C.R.T

S= میزان فشار اسمزی

C= غلظت محلول ایزوتونیک

R= ثابت گازها که معادل   0.082  می­ باشد.

T= دما بر حسب کلوین می ­باشد (290).