اندازه گیری فشار اسمزی در بافت گیاهی به روش چارداکف

وسایل و مواد مورد نیاز: ترازوی دیجیتال، چوب پنبه سوراخ کن، ساکارز،سیب زمینی، متیلن بلو

تئوری آزمایش:

همانطور که می­دانید ساختمان گیاه از اجزائی مانند دیواره اسکلتی ،غشاء پلاسمائی و سیتوپلاسم تشکیل شده است و حدود 75 درصد از بافت گیاهی را آب تشکیل می­دهد .درون سلول گیاهی ترکیبات آلی و معدنی وجود دارد که باعث جذب آب به داخل گیاه می­گرددو با حضور غشاء پلاسمائی که دارای خاصیت  نیمه تراوائی می­باشد فشار اسمزی در سلولهای گیاهی پدید می­آید و مواد کلوئیدی موجود در سلولهای گیاهی جذب آب را به داخل این سلولها امکان پذیر می­سازند.روشهای مختلفی برای اندازه گیری فشار اسمزی در گیاهان وجود دارد که یکی از این روش ها روش وزنیبود که قبلا به آن پرداختیم و روش بعدی روش چارداکف می باشد. که می­توان از بافتهای مختلف گیاهی مانند برگ، ساقه، ریشه و غیره استفاده کرد و ما از غده سیب زمینی استفاده می­کنیم.

همانطور که می­دانید سلولهای گیاهی در ساختمان گیاه در محیط مایعی قرار دارند و تقریبا با این محیط در حال تعادل اسمزی به سر می­برند. در روش وزنی از محلولهائی با فشار اسمزی مختلف استفاده می­گردد که فشار اسمزی آنهادر حدود فشار اسمزی سلولهای بافت گیاهی می­باشد بدین منظور محلولهای مورد نیاز را با استفاده از محلول ساکارز مادر 1 مولار  تهیه می­کنیم.

همانطور که می­دانید محلولهای تهیه شده ممکن است دارای فشار اسمزی متفاوتی نسبت به بافت غوطه­ور در آنها باشند. اگر فشار اسمزی محلول بیشتر از بافت باشد باعث می­شود بافت آب را از دست بدهد که در این حالت به آن محلول هیپرتونیک می­گوئیم.در محلول هیپرتونیک وزن بافت کاهش می­یابد و حالت پلاسمولیز اتفاق می افتد.

اگر فشار اسمزی محلول کمتر از بافت باشد باعث می­شود بافت آب جذب کند که در این حالت به آن محلول هیپوتونیک می­گوئیم.در محلول هیپوتونیک وزن بافت افزایش می­یابد و سلولها در  حالت تورژسانس خواهند بود . ولی ممکن است فشار اسمزی سلولهای بافت و محلول محیط آن برابر باشد که به آن محلول ایزوتونیک گویند در این حالت تغییری در وزن بافت رخ نخواهد داد.

روش کار:

1- در ابتدا محلول ساکارز مادر 1مولار تهیه می­نمائیم بدین صورت که معادل وزن مولکولی ساکارز (3/342) را وزن نموده و حجم آنرا به یک لیتر می­رسانیم و سپس سایر محلولها را با استفاده از این محلول  مادر طبق جدول زیر تهیه می­نمائیم.

2- بطور همزمان یکسری دیگر از این لوله ها را مطابق با غلظتهای ذکر شده در جدول بالا تهیه می کنیمو از آنها برای مشاهده تغییرات فشار اسمزی با روش وزنی استفاده می­نمائیم.

3- پس از تهیه محلولها با استفاده از چوب پنبه سوراخ کن قطعات سیب زمینی  را جدا کرده و 2 قطعه مساوی را به مدت 25 دقیقه درون لوله های حاوی غلظتهای مختلف به حالت سکون رها می­کنیم.

4- در مرحله آخر(آزمایش چارداکف) یک قطره از محلول حاوی متیلن بلو از هر یک از غلظتهای تهیه شده(مرحله 2) را به آرامی به سطح لوله آزمایش که قبلا حاوی قطعات سیب زمینی بوده اضافه می­کنیم و حرکت قطره آبی رنگ را در لوله آزمایش مشاهده می­کنیم.که سه حالت وجود دارد:

1-قطره به سمت بالا می­رود.(محلول شاهد پس از تماس با بافت غلیظ تر شده و قدرت مکش آن کمتر از یاخته هاست )

2-قطره پخش می­شود.(غلظت با محلول اولیه یکی است و تبادل صورت نگرفته است)

3-قطره به سمت پائین حرکت می­کند.(محلول شاهد پس از تماس با یاخته رقیق شده است)