شناخت گیاهان با استفاده از خصوصیات مورفولوژیکی (زایشی – رویشی )

خصوصیات رویشی و زایشی :

از مجموع چند بافت یک اندام پدید می‌آید. در گیاهان دانه دار اندامهای رویشی و زایشی وجود دارند. اندامهای رویشی شامل ریشه ، ساقه ، برگ و اندامهای زایشی شامل گل (فرمول گل – دیاگرام  ،گل آذین ) ، میوه و دانه است. ریشه و ساقه را از آن جهت اندامهای رویا می‌نامیم که با جذب آب و نمکها و انجام فتوسنتز سبب ماده سازی ، رشد و رویش گیاه می‌شود. در گیاهان دانه‌دار محصول فعالیت اندامهای زایا تشکیل سلول تخم و سپس دانه است.

اولین قدم در تشخیص گیاه تعیین تیپ آن است :

1 – درختی ، درختچه ای (دارای تنه ،شاخه و برگ)

2- علفی

گیاهان درختی :

1- در گیاهان درختی ابتدا  نوع برگ (خصوصیت رویشی ) را مشخص می کنیم مرکب یا ساده بودن برگ را مشخص می کنیم . برگ ساده تنها يك برگ دارد ولي برگ مركب برگ هاي زيادي دارد كه به آن برگچه مي گويند.

2- در مرحله ی بعد نوع گل آذین را مشخص می کنیم .

به شیوه آرایش گلها بر روی ساقه گیاهان گل‌آذین می‌گویند. ساقه‌ای که گلها بر روی آن قرار می‌گیرند، خود می‌تواند یک یا چند شاخه باشد. از نظر ریخت‌‌شناسی گل‌آذین بخشی از اندام هوایی گیاه است که گلها بر روی آن تشکیل می‌شوند و بنابراین تغییراتی را به خود می‌گیرند. این تغییرات می‌تواند شامل طول میان‌گره‌ها، آرایش برگها، متورم شدن، فشرده شدن، پیوستگی، چسبندگی و کاهش محورهای فرعی و اصلی شود.به ساقه‌ای که گل‌آذین بر روی آن قرار می‌گیرد، دم‌گل‌آذین می‌گویند. به محوری که گل‌ها و یا شاخه‌های فرعی گل‌آذین بر روی آن قرار می‌گیرند، rachis می‌گویند. دم‌گل به پایه‌ی هر گل می‌گویند.میوه‌آذین به مرحله‌ای از گل‌آذین می‌گویند که میوه‌ها تشکیل شده باشند.اگر گل بخشی از گل‌آذین نباشد، به آن گل منفرد می‌گویند و دم‌گل آن را دم‌گل‌آذین می‌خوانند.

افرا: با استفاده از  زاویه بین دو فندقه می توان گونه ها را مشخص  کرد.

گل رز: دارای دو گشوارک می باشد . رز های موجود ایبرید می باشند یعنی ساختمان گل را تغییر داده اند تا تعداد گلبرگ ها را افزایش دهند (از طریق تبدیل پرچم به گلبرگ ). رز های واقعی دارای 5 گلبرگ می باشند. گل از شاخه اصلی از کنار براکته یا برگه  بیرون می آید.

چسبونک: ساقه از توی هم قرار گرفتن غلاف های برگ تشکیل شده است دارای لما و پاله آ و میوه گندمه می باشد (در همه گرامینه ها = poaceae  ). جو و گندم نیز دارای گل آذین مرکب می باشند.